Stan Nowy Jork przeszedł do historii jako pierwszy w Stanach Zjednoczonych, który wprowadził obowiązek budowania nowych obiektów w pełni elektrycznych, bez możliwości podłączenia do gazu i innych paliw kopalnych. Finalizacja przepisów nastąpiła w lipcu 2025 roku po zatwierdzeniu przez Radę ds. Zapobiegania Pożarom i Kodeksu Budowlanego Stanu.
Szczegóły nowych przepisów
Ustawa All-Electric Buildings Act, pierwotnie uchwalona w 2023 roku, weszła w życie po dwuletnich procedurach legislacyjnych. Zgodnie z nowymi wymogami:
- Budynki mieszkalne do siedmiu pięter oraz budynki komercyjne i przemysłowe do 100 000 stóp kwadratowych muszą spełnić wymogi od 31 grudnia 2025 roku
- Większe obiekty komercyjne i przemysłowe powyżej 100 000 stóp kwadratowych będą zobowiązane do przestrzegania przepisów od 2029 roku
- Wszystkie nowe pozwolenia na budowę wydane po wyznaczonych datach muszą uwzględniać wyłącznie instalacje elektryczne
Cel: drastyczne zmniejszenie emisji
Wprowadzenie przepisów ma na celu znaczące ograniczenie emisji gazów cieplarnianych z sektora budowlanego. Według danych stanowych, budynki odpowiadają za 31% wszystkich emisji w stanie Nowy Jork. To jeden z najwyższych wskaźników w kraju, co czyni dekarbonizację budownictwa priorytetem w walce ze zmianami klimatycznymi.
Nowe regulacje przewidują pewne wyjątki, które obejmują budynki rolnicze, placówki medyczne, krematoria, laboratoria, restauracje oraz inne specjalistyczne obiekty spełniające określone kryteria funkcjonalne.
Opór przemysłu i batalie sądowe
Finalizacja przepisów poprzedzona była intensywnymi batalii sądowymi. W lipcu 2025 roku Sąd Okręgowy Stanów Zjednoczonych dla Północnego Dystryktu Nowego Jorku orzekł, że stan może kontynuować wdrażanie ustawy. Grupy reprezentujące sektor budowlany i przemysł paliw kopalnych wcześniej kwestionowały przepisy, używając argumentów podobnych do tych, które doprowadziły do uchylenia zakazu gazu w nowych budynkach w Berkeley w Kalifornii.
„Przemysł paliw kopalnych otrzymał mocny sygnał od sądu – zdrowie, dobrobyt, przystępność cenowa i prosperita naszych społeczności mają większe znaczenie niż zyski branży i pustka jej strachu” – skomentowała Dawn Wells-Clyburn, dyrektor wykonawczy PUSH Buffalo.
Mimo pozytywnego orzeczenia, ustawa może nadal spotkać się z wyzwaniami prawnymi, gdyż grupy przemysłowe zwróciły się do Departamentu Sprawiedliwości USA o zablokowanie jej wejścia w życie.
Korzyści ekonomiczne dla mieszkańców
Przepisy przyniosą wymierne korzyści finansowe dla mieszkańców Nowego Jorku. Według analiz:
- Zużycie energii w domach spadnie o około 17%
- Mieszkańcy zaoszczędzą średnio prawie 5000 dolarów na gospodarstwo domowe w ciągu 30 lat
- Budowa w pełni elektrycznych domów jednorodzinnych będzie tańsza o 7500-8200 dolarów w porównaniu z konwencjonalnymi budynkami
Instytut Nowych Budynków potwierdza, że dekarbonizacja budownictwa w stanie Nowy Jork może przełożyć się na oszczędności już na etapie konstrukcji niektórych obiektów.
Znaczenie dla Polski i Europy
Decyzja Nowego Jorku może mieć wpływ na politykę klimatyczną na całym świecie, w tym w Polsce. Unia Europejska już teraz wprowadza coraz bardziej restrykcyjne wymogi energetyczne dla budynków, a polskie miasta eksperymentują z programami termomodernizacji i wspierania odnawialnych źródeł energii.
W Polsce sektor budowlany odpowiada za znaczną część emisji CO2, a transformacja energetyczna budownictwa stanowi jeden z kluczowych elementów Krajowego Planu Odbudowy. Doświadczenia amerykańskie mogą służyć jako punkt odniesienia dla polskich regulatorów planujących podobne inicjatywy.
Alex Beauchamp z Food & Water Watch podkreśla znaczenie społecznego poparcia dla takich inicjatyw: „Kiedy mieszkańcy Nowego Jorku się jednoczą, możemy wygrać nawet w obliczu przeciwników z niemal nieograniczonym budżetem. Tak wygraliśmy tę ustawę i tak będziemy kontynuować walkę o usunięcie paliw kopalnych ze wszystkich istniejących budynków w stanie.”
